چنان‏چه امام ثعلبى در تفسير (1) و عالم فاضل سيد احمد شهاب‏الدين كه از فحول علماء مى‏باشد در كتاب توضيح الدلائل على ترجيح الفضائل مشروحا به اين معنا اشاره نموده و به اين عبارت گويد:
ولايخفى ان مولانا اميرالمؤمنين قد شابه النبى فى كثير بل اكثر الخصال الرضية والفعال الزكية و عاداته و عباداته و احواله العلية و قد صح ذلك له بالاخبار الصحيحة والآثار الصريحة ولايحتاج الى اقامة الدليل والبرهان ولايفتقر الى ايضاح حجة و بيان و قد عد بعض العلماء بعض الخصال لاميرالمؤمنين على التى هو فيها نظير سيدنا النبى الامى.(2)
از جمله آن كه در اصل نسب نظر يك‏ديگرند: و نظيره فى الطهارة بدليل قوله تعالى «إِنَّما يُرِيدُ اللّه‏ُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرا».
يعنى على نظير پيغمبر است در طهارت، به دليل آيه تطهير (كه درباره پنج تن آل [يعنى] عبا محمد و على و فاطمه و حسن و حسين عليهم‏السلام نازل گرديده).
و نظيره فى آية ولى الامة بدليل قوله «إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّه‏ُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ»؛ و نظير آن حضرت است در آيه مزبوره از حيث ولايت بر امت، به دليل «إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللّه‏ُ» ـ الخ كه به اتفاق فريقين درباره على عليه‏السلامنازل گرديده. (چنان‏چه در همين كتاب به شرح مفصل آمده).
و نظيره فى الاداء والتبليغ بدليل الوحى الوارد عليه يوم اعطاء سورة برائت لغيره فنزل جبرئيل قال لايؤديها الا انت او من هو منك فاستعادها منه فاداها على رضى اللّه‏ عنه فى الموسم؛ يعنى نظير آن حضرت است در اداى رسالت و تبليغ دين به دليل موضوع سوره برائت و نزول بر خاتم‏الانبياء صلى‏الله‏عليه‏و‏آله كه آن حضرت آيات سوره برائت را داد به ابى‏بكر ببرد در موسم حج بر اهل مكه قرائت نمايد (چنان‏چه در همين كتاب ثبت گرديد)، كه جبرئيل نازل گرديد و عرض كرد، اداى رسالت نمى‏تواند بنمايد مگر خودت يا كسى كه از تو باشد. پس آن حضرت آيات سوره برائت را از ابى‏بكر گرفت به امر خداى تعالى و به على عليه‏السلامداد كه در موسم حج ادا نمود.
و نظيره فى كونه مولى الامة بدليل قوله صلى‏الله‏عليه‏و‏آله من كنت مولاه فهذا على مولاه؛ و نظير آن حضرت است در مولاى امت بودن، به دليل فرموده رسول اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله در غدير خم، چنان‏چه در اين كتاب مشروحا ذكر گرديده كه «هركس را من اولى به تصريف در امر او هستم، پس اين على اولى به تصريف در امر او مى‏باشد.»
و نظيره فى مماثلت نفسيهما و ان نفسه قامت مقام نفسه و ان اللّه‏ تعالى اجرى نفس على مجرى نفس النبى صلى اللّه‏ عليه و سلم فقال: «وَ مَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ
تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ»؛ (3) و نظير آن حضرت است در اتحاد نفسانى كه نفس على عليه‏السلامقائم‏مقام نفس رسول‏اللّه‏ صلى‏الله‏عليه‏و‏آلهمى‏باشد؛ چنان‏چه خداوند در آيه مباهله، به اتفاق فريقين چنان‏چه در اين كتاب مشروحا ذكر گرديده، على را به منزله نفس آن حضرت قرار داده.
و نظيره فى فتح بابه فى المسجد كفتح باب رسول‏اللّه‏ و جواز دخول المسجد جنبا كحال رسول‏اللّه‏ صلى اللّه‏ عليه و سلم على السواء؛ (4) و نظير آن حضرت است در فتح باب او در مسجد مثل فتح باب رسول‏اللّه‏ صلى‏الله‏عليه‏و‏آله كه به امر پيغمبر تمام درهاى خانه كه به مسجد باز بود، بسته شد الا در خانه پيغمبر و على و جواز ورود در مسجد در حال جنابت مانند رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله.
(همهمه‏اى در برادران اهل‏تسنن پيدا شد. سؤال نموديم كه «چه شده آقايان به حرف آمديد؟)
نواب: اتفاقا همين جمعه گذشته كه به مسجد جهت اداى نماز رفتيم، جناب حافظ در خطبه با نقل احاديثى اين فتح باب مسجد را اختصاص به خليفه ابى‏بكر ـ رضى‏اللّه‏ عنه ـ دادند، حال كه شما فرموديد اختصاص به على ـ كرم‏اللّه‏ وجهه ـ دارد، اسباب تحير حاضرين گرديده و اين گفت‏وگوها مربوط به اين قضيه است. متمنى است حل معما فرماييد.
داعى: (رو به جناب حافظ) آيا چنين بيانى فرموديد؟
حافظ: بلى، چون در احاديث صحيحه ما وارد است از صحابى ثقه و عدل!! ابوهريره ـ رضى‏اللّه‏ عنه ـ كه رسول مكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله امر فرمود كه تمام درهايى كه به مسجد باز بود بستند، مگر در خانه ابى‏بكر ـ رضى‏اللّه‏ عنه ـ را كه فرمود «ابى‏بكر از من و من از ابى‏بكر مى‏باشم.»
داعى: لابد به نظر آقايان محترم رسيده است كه اموى‏ها سعى بليغ نمودند كه در مقابل هر فضيلتى كه از خصايص مولانا اميرالمؤمنين عليه‏السلام به شمار آمده، حديثى به وسيله ايادى مرموز و كاسه‏ليس‏هاى سفره معاويه مانند ابوهريره و مغيره و عمروبن‏عاص و غيره وضع نمايند و همين عمل را هم نمودند و بكريون هم روى حب و علاقه مفرط كه به خليفه ابى‏بكر داشتند، آن احاديث را تقويت نمودند؛ چنان‏چه ابن‏ابى‏الحديد در شرح نهج‏البلاغه اين وقايع را مشروحا نقل نموده و گويد از جمله احاديث موضوعه، حديث (سد ابواب است به جز باب ابى‏بكر).(5) بديهى است اين حديث موضوع [جعلى]، در مقابل احاديث صحيحه متكاثره‏اى است (كه علاوه بر كتب معتبره شيعيان كه به نحو تواتر و اجماع ثابت آمده) در كتب صحاح معتبره اكابر علماى خودتان با قيد به اين كه از احاديث صحيحه است، نقل نموده‏اند كه تمام درهاى خانه‏هاى مردم را به مسجد رسول اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله به امر خداوند بست، مگر در خانه على عليه‏السلام را.
نواب: چون اين وقعه مورد اختلاف قرار گرفته، جناب حافظ مى‏فرمايد از خصايص ابى‏بكر ـ رضى‏اللّه‏ عنه ـ است! عالى جناب مى‏فرماييد از خصايص مولانا على ـ كرم‏اللّه‏ وجهه ـ مى‏باشد. چنان‏چه ممكن است به بعض اسناد از كتب معتبره ما اشاره فرماييد تا شنوندگان با اسناد جناب حافظ مطابقت نموده، انتخاب احسن نمايند.
---------------------------------
1-تفسير ثعلبى، ج 6، ص 236؛ ج 4، ص 75 آيه ولايت.
2-پوشيده و پنهان نمى‏باشد آن‏كه مولاى ما اميرالمؤمنين عليه‏السلام شباهت دارد به رسول اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله در بيشتر از خصال رضيه و افعال زكيه از عادات و عبادات و احوال عليه آن حضرت و به صحت پيوسته اين معنا به اخبار صحيحه و آثار صريحه كه احتياجى به دليل و برهان خارجى ندارد و محتاج به توضيح حجت و بيان نمى‏باشد. بعض از علما، بعض از آن خصال حميده را به شماره آورده‏اند كه در آن خصال حميده على عليه‏السلامنظير پيغمبر خاتم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله است. توضيح‏الدلائل، ص 30.
3-كشف‏الغمه، ج 1، ص 337.
4-كشف‏الغمه، ج 1، ص 337.
5-شرح نهج‏البلاغة، ج 9، ص 173.